Twardość wody

Wody naturalnych zbiorników śródlądowych zawierają w zależności od podłoża różne ilości rozpuszczalnych soli, głównie sodu, wapnia, magnezy i potasu. Wpływają one w znaczący sposób na ryby i inne organizmy żyjące w wodzie. Zawartość całkowitą soli wapnia i magnezu określa twardość ogólna (TwO), zawartość wodorowęglanów i węglanów - twardość węglanowa (TwW).

Twardość niewęglanową stanowią sole wapnia i magnezu, głównie chlorki i siarczany. Zachowanie twardości w określonych granicach jest ważne dla zapewnienia optymalnych warunków do rozrodu ryb. Najczęściej twardość ogólna jest wyższa od twardości węglanowej, jednak w przypadku wód zawierających węglany i wodorowęglany sodu i potasu twardość węglanowa może być wyższa od ogólnej.Sytuacja taka może wystąpić również w przypadku wody zmiękczanej kationitem sodowym.

Ze względu na twardość ogólną rozróżnia się następujące rodzaje wód:
- bardzo miękka - 0-5*n
- miękka - 5-10*n
- średnia twarda - 10-15*n
- znacznie twarda - 15-20*n
- twarda - 20-30*n
- bardzo twarda - powyżej 30*n

-----------------------------------------------------------------------

Odczyn pH

Wartość pH to wskaźnik stężenia jonów wodorowych, pozwalających określić odczyn wody:
- pH 0-7 - odczyn kwasowy
- pH 7 - odczyn obojętny
- pH - 7-14 - odczyn zasadowy

Odczyn wody jest jednym z najważniejszych wskaźników określających
warunki życia biologicznego w akwariach. Dla ryb różnych gatunków pH wody w warunkach
hodowlanych powinno być podobne do występujących w wodach naturalnych, z których
pochodzą. Wartość pH 6 do 7,5 jest odpowiednia dla większości ryb, jednak pewne gatunki
wymagają wody bardziej kwaśnej, jak np. kąsaczowate - pH 5-6. Inne mogą wymagać wody
bardziej zasadowej, jak np. pyszczaki z jeziora Malawi - pH 7,7-8,6. Zbyt niskie pH może stać się przyczyną choroby kwasowej, a zbyt wysokie choroby zasadowej. Tak więc
niewłaściwy poziom pH zwiększa podatność ryb na choroby.

----------------------------------------------------------------------------

Zmiękczanie wody

Woda do hodowli paletek powinna mieć twardość ogólna nie przekraczającą 10*n, a węglanową 2-4*n.Woda o takich parametrach nie płynie z kranu i dlatego musi być poddana procesowi zmiękczania. Jest kilka sposobów aby osiągnąć wodę o tych parametrach.
1) Przepuszczenie wody przez filtr odwróconej osmozy. Woda po  przejściu przez ten filtr ma TwW w granicach 0*n, a TwO także 0*n. Taka woda więc nadaje się dla paletek, ale musi być ona jeszcze uzdatniona w pożądane sole mineralne.
2) Przepuszczenie wody przez żywice kationitowe lub anionitowe.Żywice takie można używac
wielokrotnie. Co pewien czas wymagają one jednak regeneracji w roztworze soli kuchennej lub roztworze kwasu solnego.
3) Przegotowanie wody.
4) Dodawanie do wody odpowiedniej ilości wody destylowanej.

-------------------------------------------------------------------

Zakwaszanie wody

Prawidłowy odczyn wody dla paletek wynosi 6,4-6,8. Jednak w okresie
składania ikry, prawidłowego jej wylegu pH powinno wynosić 6,2. Jak już pisałem wyżej wody
takiej nie mamy w sieci wodociągowej dlatego też powinniśmy ją odpowiednio
przygotować, tj. zakwasić. A można to uczynić przez:
1) Dodanie do wody odpowiedniej ilości kwasu ortofosforowego, fosforowego
albo kwasu solnego odpowiednio przygotowanego. Niektórzy zalecają użycie wlaśnie kwasu
ortofosforowego, ale ja uważam, że przy użyciu tego kwasu możemu spodziewać
się ataku glonów. Dlatego osobiście używam kwasu solnego 33%, który rozcieńczam
wodą destylowaną do ok 8%. Nastepnie zakwaszam nim wodę do podmiany w innym pojemniku dolewając go po trochu do odpowiedziej i żądanej przez mnie wartości badając co chwila jej odczyn.
2) Filtrowanie wody przez torf. Zawarte w torfie garbniki działają bakteriobójczo. Natomiast
zbyt wiele użytego torfu może doprowadzić do poparzenia ryb.
3) Dodawanie do wody wyciągu z szyszek olchy. Używane do tego celu szyszki nie mogą być
świerze, a zerwane jedynie takie, które przetrwały na drzewie ok. roku i te, które rosły z
dala od dróg. Rosnące blisko drogi mogą zawierać metale ciężkie. Dziesięć sztuk szyszek zalewa się 0,5l wody destylowanej. W tej postaci (szczelnie zamknięte) pozostawia się na około 30 dni. W tym czasie woda zmieni kolor na żółtobrunatny i musi się wyklarować.
4) Dodawanie do wody wyciągu z kory dębu. Użycie tak jak w przypadku szyszek olchowych

--------------------------------------------------------------------

Przygotowanie wody do akwarium tarliskowego

Woda w akwarium tarliskowym stanowi jeden z najważniejszych elementów,
który warunkuje powodzenie w rozmnażaniu paletek. Przede wszystkim nie może być
ona świeża.

Woda do takiego akwarium musi wcześniej leżakować około dwóch, trzech
tygodni. W tym czasie należy ją intensywnie przewietrzać i odpowiednio uzdatniać, aby w
efekcie końcowym uzyskać wodę o parametrach pH 6,2, TwO 4-6*n, TwW 0*n. Nie możę ona
zawierać związków fosforowch, amoniaku i azotanów. Wodę taką możemy wzbogacić w
garbniki i związki humusowe dodając do niej np. wyciągu torfowego.

------------------------------------------------------------------

Azotany NO3


Azotany są pośrednim produktem przemiany materii ryb. Ich obecność w wodzie jest dla ryb szkodliwa - zmniejsza ich odporność na choroby. Azotany są jednak znacznie mniej szkodliwe niż azotyny lub jony amonowe oraz amoniak i mogą występować w wodzie w większych stężeniach.

Najskuteczniejszą metodą redukcji stężenia NO3- w wodzie jest jej podmiana na wodę
nie zawierającą azotanów lub zawierającą ich mniej. Do redukcji stężenia NO3- w wodzie
przyczyniają się także rośliny - zarówno rośliny wyższe, jak i glony.

Trzecim skutecznym sposobem redukcji stężenia azotanów jest budowa tzw. denitryfikatora. Jest to filtr, w którym tworzone są warunki beztlenowe, i w  którym przepływ jest bardzo wolny - kilka do kilkunastu litrów dziennie. W  denitryfikatorze osadzają się bakterie beztlenowe, które absorbują tlen z NO3- redukując azotany do azotynów i czystego azotu, który jest uwalniany do atmosfery.

----------------------------------------------------------------------------------------

Azotyny NO2


Najmniejsze stężenie NO2 w akwarium jest dla ryb toksyczne i może
powodować zgony.
Nie są one jednak aż tak szkodliwe, jak bezpośredni produkt przemiany
materii - amoniak (NH3), lecz bardziej toksyczne, niż jony amonowe (NH4+). W wodzie o odczynie kwaśnym azotyny przekształcają się w HNO2, który jest bardziej toksyczny niż NO2.

Azotyny są wykorzystywane przez bakterie nitryfikacyjne do produkcji
azotanów (NO3). Bakterie wymagają do rozwoju dużej powierzchni oraz dobrego natlenienia.
Oba te warunki spełniają filtry biologiczne. Bakterii tych nie trzeba wprowadzać do
akwarium (aczkolwiek można, stosując produkty takie jak Sera Nitrivec czy Hagen Cycle). Rozwiną się one same (w przeciągu 3-4 tygodni) jeśli tylko dostarczymy im NO2. Proces ten nazywa się dojrzewaniem akwarium. Można to zrobić wpuszczając do akwarium niewielką
ilość
wytrzymałych ryb, ślimaków, itp. lub wkraplając amoniak - amoniak i jony amonowe zostaną przetworzone wstępnie przez bakterie Nitrosomas i zostanie wyprodukowane NO2-konieczne do rozwoju bakteriom Nitrobacter.

Do redukcji stężenia NO2- w wodzie przyczyniają się także rośliny -
zarówno rośliny wyższe, jak i glony.

-------------------------------------------------------------------

Jony amonowe NH4


Jony amonowe są bezpośrednim produktem przemiany materii ryb. W wodzie odczynie zasadowym (pH > 7) jony NH4 łatwo przekształcają się w amoniak (NH3), który jest od NH4 znacznie bardziej toksyczny i najmniejsze jego stężenie w akwarium może powodować zgony. Sam jon NH4 jest w miarę mało toksyczny, lecz ze względu na ryzyko zmiany formy na NH3, jego zawartość w wodzie powinna także być zerowa.

Toksyczność NH3 w porównaniu z NH4 wynika z faktu, że NH3 może przeniknąć bezpośrednio do komórek w ciele ryb i zatruć je w przeciągu bardzo krótkiego czasu, a jon NH4 do organizmu ryby nie przenika.


Do redukcji stężenia NH4+ w wodzie przyczyniają się także rośliny - zarówno rośliny wyższe, jak i glony.